HISTORIA PARAFII I KOŚCIOŁA


Parafia św. Aleksego powstała ok. 1410 r. i została erygowana z fundacji kapituły płockiej przez bpa Jakuba z Korzkwi. Przekazy o pierwszym kościele parafialnym, poświęconym św. Aleksemu pochodzą z 1418 r. Konsekracja kościoła odbyła się w 1598 r. Kościół był wielokrotnie remontowany, a pod koniec XVIII w. gruntownie przebudowany.

Około 1857 r. staraniem proboszcza ks. Piotra Reichla dobudowano kaplicę pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz zapewne wówczas przedłużono prezbiterium.

Wspominając sylwetki powojennych proboszczów parafii, należy zacząć od ks. Wacława Kaweckiego który rozpoczął duszpasterzowanie w październiku 1946 r. W niedzielę palmową 21 marca 1948 r., poświecił on dzwon, noszący imię patrona parafii, św. Aleksego. 21 kwietnia 1951 r. została zapalona pierwsza żarówka elektryczna w kościele. Sprawiono wówczas wiele chorągwi procesyjnych - m.in. w 1953 r. w uroczystość odpustową poświęcono chorągiew Bractwa Różańcowego z wizerunkiem Matki Bożej Różańcowej i św. Aleksego.

30 września 1962 r. proboszczem został ks. Tadeusz Goleniewski, który wykonał wiele prac przy kościele i plebanii. W 1963 r. ogrodzono plebanię i dobudowano zakrystię. W 1964 r. w ciągu tygodnia pobudowano dom parafialny (organistówkę). W 1965 r. ogrodzono cmentarz, istniejący w tym miejscu od 1924 r. (do tego czasu grzebano zmarłych na cmentarzu znajdującym się przy kościele). W 1966 r. przeprowadzono remont kościoła. Przy tym remoncie Proboszcz korzystał z rad ks. Marcelego Molskiego,. W latach 1970-1971 wybudowano nową plebanię, zaś w roku 1972 staraniem obecnego biskupa toruńskiego Andrzeja Suskiego zostały sprowadzone z Rzymu, relikwie patrona parafii i kościoła - św. Aleksego oraz relikwie św. Stanisława Kostki. Dotarły one do Trzepowa za pośrednictwem biskupa Jana Wosińskiego.

Po odejściu z parafii ks. Tadeusza Goleniewskiego w sierpniu 1973 r., parafią krótko administrował ks. Ireneusz Kaczorek, notariusz Sądu Biskupiego.

Pod koniec września przyszedł nowy proboszcz - ks. Tadeusz Durszlewicz, pracownik Wydziału Duszpasterskiego Kurii Diecezjalnej. Pierwszą inwestycją nowego proboszcza było postawienie, w miejsce starego, nowego dębowego krzyża (Karawaki) obok plebani. Zakupiono nową monstrancję, ogrodzono cmentarz przykościelny, a w kościele wstawiono piece elektryczne i umeblowano prezbiterium, sprawiając m.in. ołtarz, przy którym sprawowana jest Eucharystia twarzą do wiernych.

W czerwcu 1979 r. do parafii przybywa kolejny proboszcz: ks. Ryszard Dybiński. Jego staraniem urządzono salę katechetyczną w organistówce oraz ułożono chodnik wokół kościoła i na cmentarzu.

Kolejna zmiana nastąpiła w maju 1982 r. Ks. R. Dybińskiego zastąpił ks. Andrzej Skorłutowski. W 1983 r. oszalowano szczyty kościoła i przeprowadzono kapitalny remont wieży kościoła. We wrześniu 1984 r. położono asfalt na drodze prowadzącej do kościoła. W 1986 r. doprowadzono kabel ziemny, którym do kościoła popłynęła energia elektryczna. Ukończono remont dzwonnicy i odmalowano dach. 7 listopada 1987 r. Proboszcz poświęcił w Jędrzejowie krzyż, który ufundowali i wkopali archeolodzy, prowadzący z okazji 750-lecia lokacji Płocka prace wykopaliskowe (w tym miejscu przebiegała granica gruntów miasta). Na krzyżu wypisano słowa Jana Pawła II: "Ziemio polska, umiłuj krzyż" oraz umieszczono informację: "Granice miasta Płocka 1322"
.

W październiku 1987 r. proboszczem został Wincenty Szmyt. Za jego duszpasterzowania m.in. została otynkowana plebania i budynki gospodarcze, dokończono ogrodzenie plebani, odnowiono w kościele ołtarz główny, zakupiono organy elektronowe.

W sierpniu 1997 r. rozpoczyna swoje proboszczowanie w Trzepowie ks. Zbigniew Kaniecki, Dyrektor Ośrodka Trzeźwości Diecezji Płockiej.

Od 1998 roku wykonano następujące prace przy kościele:
- wymalowano dach na kościele i wymieniono uszkodzoną blachę i rynny,
- wykonano nową instalację odgromową kościoła,
- wykonano nową tablicę rozdzielczą w zakrystii,
- ustawiono gablotę przy kościele,
- odnowiono obraz Matki Bożej Łaskawej - Pani Trzepowa,
- wymurowano na cmentarzu parafialnym śmietnik i usunięto uschłe drzewa,
- wytyczono aleję na końcu cmentarza,
- usunięto 3 uschłe drzewa - pomniki przyrody przy kościele,
- zakupiono do kościoła nowy wzmacniacz, mikrofony, dwa ornaty, dywan do prezbiterium.
- odnowiono obraz św. Aleksego.

Dnia 25 października 1998 r. wspólnota parafialna odchodziła czterechsetną rocznicę konsekracji swego kościoła.






ks. dr Waldemar Graczyk

PARAFIA TRZEPOWO

      Wraz z przyjęciem chrztu przez księcia Mieszka I w roku 966 rozpoczął się proces chrystianizacji ziem Polski. W jego orbicie znalazło się również Mazowsze. Kościoły powstające na przełomie X i XI wieku w niektorych ośrodkach grodowych tej dzielnicy świadczą o tym, że akcja ewangelizacyjna była prowadzona także tutaj. Powstała ok. 1075 roku diecezja zwana początkowo mazowiecką ze stolicą w Płocku do końca pierwszej połowy XV wieku podzielona była na dwa archidiakonaty: płocki i dobrzyński. Parafia Trzepowo przez cały czas należała do archidiakonatu płockieo. Od drugiej połowy XII wieku obserwuje się tendencję do podziału archidiakonatów na mniejsze jednostki organizacji terytorialnej tzw. dekanaty. Zwyczaj ten upowszechnił się w XIII i XIV wieku, a zadecydowały o tym głównie względy administracyjne. Wydaje się, że do połowy XV wieku diecezja podzielona była na 12 dekanatów, z tego trzy albo cztery: dobrzyński, lipnowski, rypiński i prawdopodobnie michałowski należały do archidiakonatu dobrzyńskiego, pozostałe tj. ciechanowski, czerwiński, łomżyński, nurski, płocki, pułtuski, wizneński i zawkrzeński wchodziły w skład archidiakonatu płockiego. Dalsza rozbudowa sieci dekanalnej nastąpiła w XVI i XVII stuleciu. Przez cały ten czas parafia Trzepowo należała do dekanatu płockiego. Świadczą o tym zachowane wizytacje, choćby archidiakona płockiego Jana Górskiego z roku 1598 - 1599, wizytacja dekanalna z 1783 roku, czy wizytacja rownież dekanalna z 1817 roku.
    Wiemy, że życie religijne wiernych realizuje się w parafii. Parafia jest cząstką diecezji i jej podstawową komórką. Do zaistnienia parafii w średniowieczu potrzebna była odpowiednia baza materialna. Stąd fundatorami byli zazwyczaj biskupi, instytucje kościelne, królowie i szlachta. Do zadań fundatora należało wydzielenie odpowiedniego beneficjum oraz opieka nad budynkiem kościelnym. Z racji poniesionych kosztów fundatorom przysługiwało prawo patronatu. Rozwój sieci parafialnej związany był najczęściej z akcją kolonizacyjną. Nowe parafie powstawały też po to, by usprawnić duszpasterstwo. Wydzielano je z parafii rozległych terytorialnie. Każdy biskup był żywo zainteresowany rozwojem sieci parafialnej. Poprzez konsekrację włączał nowy budynek kościelny do kultu, a w akcie erekcyjnym nadawał parafii osobowość prawną. Zadaniem biskupa było również ustalenie granic nowych parafii. Początki nie wszystkich parafii, zwłaszcza z okresu średniowiecza są wystarczająco dobrze poświadczone źródłowo. Dla wielu z nich nie zachowały się dokumenty erekcyjne. Dowiadujemy się o nich dopiero z wzmianek późniejszych. A jak jest w przypadku parafii Trzepowo? Sama wieś Trzepowo stanowiła własność biskupa płockiego. Dowiadujemy się o tym z informacji pochodzącej z roku 1372, kiedy to biskup Stanisław dokonuje zaminy z kapitułą katedralną płocką wsi Trzepowo na Zgowiątki . Zachowane w Archiwum Diecezjalnym w Płocku akta wizytacji parafii z 1598 roku podają, że data erekcji parafii jest nieznana . Informację podobnej treści przekazują kolejne protokoły wizytacji odbywane w następnych stuleciach. Kiedy więc powstała parafia w Trzepowie. Pierwsza wzmianka o kościele w Trzepowie pochodzi z 1418 roku i dotyczy nadania mu przez papieża Marcina V odpustów , kolejna z 1488 roku i zawiera dane o proboszczu w Trzepowie . Czyli z tego co już powiedziano nasuwa się prosty wniosek, że parafia w Trzepowie powstała przed 1418 rokiem. Być może była ona kontynuacją parafii pod wezwaniem św. Marcina. Ta ostatnia wiemy, że po 1322 roku znalazła się w granicach miasta Płocka na skutek umowy pomiędzy Wacławem księciem mazowieckim a Florianem, biskupem płockim dotyczącej zamiany pewnych wsi i gruntów w celu rozbudowy miasta Płocka . Po utworzeniu parafii w Trzepowie przez długi czas kościół św. Marcina był obsługiwany przez proboszczów z Trzepowa. Jak długo trwał taki stan rzeczy trudno dokładnie powiedzieć. Wiadomo jest, że jeszcze w początkach XVII wieku kościół był obsługiwany przez proboszczów z Trzepowa, natomiast w aktach wizytacji z 1776 roku jest odnotowane, że świątynia należy już do płockiej kolegiaty . Taki stan przetrwał aż do 1798 roku kiedy kościół z racji poważnych uszkodzeń rozebrano .
      Założenie nowej parafii było doniosłym wydarzeniem. Dochodziło do skutku po dopełnieniu dwóch czynności prawnych: aktu fundacji i aktu erekcji. Fundacji dokonywał patron, którym mógł być król, biskup, kapituła, klasztor, pan gruntowy lub rycerz. Patron budował własnym kosztem kościół i wyposażał parafię w dobra takie jak: ziemia, dziesięciny itd. Fundator kościoła i parafii wystawiał akt fundacji zaś erekcji parafii dokonywał mocą władzy iurysdykcyjnej biskup. Jak już wyżej powiedziano pod koniec XIV wieku Trzepowo stało się własnością kapituły katedralnej. Z jej inicjatywy wybudowano więc kościół i uposażono parafię. Warto jeszcze zaznaczyć, że kapituła katedralna w okolicach Płocka posiadała prawo patronatu w odniesieniu do następujących kościołów parafialnych:Biskupice, Gralewo, Gumino, Duninowo, Imielnica, Płońsk, Proboszczewice, Radziwie, Rogotwórsk, Słupia i Święcieniec. Zachowane wizytacje parafii choćby z lat 1776 i 1783 wyraźnie wzmiankują o kapitule katedralnej jako kolatorze parafii. Zdaje się, że patronat nad kościołem i parafią w Trzepowie spełniała kapituła aż do chwili upadku tej funkcji patronów tj. do połowy XIX wieku.
      Zazwyczaj w dokumencie erekcyjnym wystawianym przez biskupa dla parafii określone były jej granice i wyliczone miejscowości tworzące nowy okręg duszpasterski. Z tej racji, że dla parafii Trzepowo nie zachował się taki dokument, trudno jest dziś ustalić pierwotny teren nowo powstałej parafii. Z zachowanych zapisów zwrócę uwagę na pochodzący z 1776 roku protokół wizytacji parafii . Zawiera on nazwy 9 miejscowości, ktore wchodziły w skład parafii: Trzepowo, Brochocino, Brochocinek, Kostrogaj, Chełpowo, Powsino, Bronowo Sady, Bronowo Gąsiory i Tchorz. Dość ciekawy zapis zawiera protokół wizytacji dziekańskiej, dziekana płockiego Wojciecha Chwałkowskiego odbytej w 1783 roku . Poza wyliczeniem wsi należących do parafii trzepowskiej jest zamieszczona wzmianka o tym czy dana wieś była szlachecką, królewską czy też kościelną. I tak własnością kapituły były wioski: Trzepowo i Kostrogaj, królewską - Powsino, królewską i kolegiaty płockiej - Chełpowo zaś pozostałe były szlacheckie. Daje to pogląd i podstawę do stwierdzenia, że właścicielami większości wiosek byli lokalni dziedzice. W najbliższym stuleciu od wspomnianej wizytacji zaszły pewne zmiany jeśli chodzi o wioski należące do parafii Trzepowo. Katalog diecezji płockiej z 1895 roku informuje, że do parafii Trzepowo należały następujące miejscowości: Bronowo - Sady, Brochocin, Brochocinek, Jędrzejewo, Kostrogaj, Krzywosy, Niegłosy, Tchórz, Trzepowo oraz kolonie Chełpowo i Powsino .
      Wraz z powstaniem parafii należy łączyć budowę świątyni przeznaczonej do sprawowania służby Bożej. Wprawdzie brak jest informacji które by określały to kiedy powstała pierwsza świątynia i jaki miała wygląd. Należy tylko przypuszczać, że była to budowla drewniana, stosunkowo niewielka jak prawie wszystkie zreszto kościoły budowane w tym czasie. Według informacji zamieszczonej w aktach wizytacji z 1776 roku, kościół parafialny jest drewniany, zbudowany w kwadrat i konsekrowany o czym świadczą wizytacje: z 1609 roku, przeprowadzona przez ks. Pawła Biedkowskiego - kanonika płockiego; z 1653 roku przez archidiakona płockiego Jalemowskiego oraz z 1664 roku przez archidiakona płockiego Stanisława Dumbskiego . Wprawdzie nie jest znana data konsekracji kościoła ale ze wspomnianej wizytacji z 1776 roku wynika, że dzień konsekracji kościoła parafialnego w Trzepowie był obchodzony razem z kościołem katedralnym w Płocku . Stan kościoła musiał wzbudzać zaniepokojenie, skoro wizytujący parafię w 1776 roku określił go jako mizerny. Świątynia pomimo tego, że wielokrotnie była odnawiana wymagała dalszych remontów "..., ściany w nim spruchniały, sufit nadgnity, okien 7 - częściowo złe a części nie masz, deskami zabite. Dach przecież cały, gdyż przed laty trzema gontami pobity za komendy Macieja Rokitnickiego, kanonika katedralnego płockiego. Zakrystia - stara spruchniała" . Tak przedstawiał się stan świątyni parafialnej w drugiej połowie lat 70 - tych XVIII stulecia. Kolejny zapis z wizyty dekanalnej z 1817 roku o stanie świątyni parafialnej informuje "kościół parafialny drewniany, gontami przez teraźniejszego rządcę kościoła w roku bieżącym pokryty, długości łokci 37, szerokości łokci 15, podłogę mający, w stanie dobrym zostaje. Wkoło oparkaniony i drzewem i topolami i jarzębiną obsadzony, mający furtkę jedną" . Ten ostatni zapis sugeruje, że pod koniec XVIII wieku musiał być przeprowadzony gruntowny remont kościoła parafialnego. Kolejnej renowacji został poddany w 1857 roku staraniem proboszcza Piotra Reichla, dzięki któremu dobudowano kaplicę pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP a następnie w 1887 roku oraz w latach 1963 - 65.
      Najważniejszym i najpiękniejszym był ołtarz główny w kościele zwany wielkim w ktorym mensa była murowana a na niej obraz przedstawiający Wniebowzięcie NMP. Pozostałe dwa ołtarze boczne zawierały wyobrażenie Matki Bożej i św. Aleksego, patrona kościoła i parafii .W prezbiterium na dużym ołtarzu umieszczone było cyborium zwane też tabernakulum, gdzie przechowywany był na stałe Najświętszy Sakrament. Zamknięte na kluczyk, przechowywany w zakrystii lub na plebanii. Renowatio Najświętszego sakramentu, zimą przeprowadzane było co dwa tygodnie natomiast latem co osiem dni . W kościele znajdowała się również chrzcielnica na drewnianym postumencie, z pokrywą drewnianą, biało malowaną, w której znajduje się kociołek miedziany zachowujący fontem baptismalem .
      Z różnych charytatywnych instytucji kościelnych, naczelne miejsce zajmują szpitale (xenodochia, hospitia). Miały one za zadanie udzielanie pomocy podróżnym ale także słyżyły ubogim i chorym. Wiemy, że w kościele polskim istniały już w okresie przedtrydenckim ale dopiero w XVI i XVII wieku ukazały się pewne rozporządzenia dotyczącece ich zakładania. O szpitalu w parafii Trzepowo wiemy niewiele. Co więcej wizytacje z przełomu XVIII i XIX wieku mówią wprost, że szpitala fundowanego z dochodami przy kościele parafialnym nie ma ale jest natomiast dom o dwóch izbach przeznaczony dla ubogich . Pensjonariuszami jego byli najczęściej ludzie starzy, kalecy, pozbawieni opieki. Te same źródła informują o dwóch osobach utrzymujących się z jałmużny, które zamieszkiwały w domu. O przyjęciu do owego przytułku - bo tak go można określić decydował proboszcz, który również czuwał nad porządkiem wśród podopiecznych. Z racji na zadania jakie spełniał dom nie było potrzeby zatrudniania tzw. hospitalariusa czyli kierownika szpitala, zajmującego się leczeniem chorych.
      Cała oświata do połowy XVIII wieku pozostawała niemal wyłącznie w rękach instytucji kościelnych. Kościół od początku swego istnienia zwracał pilną uwagę na wykształcenie. Od X i XI wieku zaczęto zakładać przy kościołach parafialnych także parafialne szkoły. Zaś sobór laterański IV w 1215 roku nakazał utrzymywać przy każdym lepiej uposażonym kościele nauczyciela. Nakaz soboru dość szybko wprowadzono również w Polsce. Wprawdzie nie posiadamy w Polsce praktycznie do końca XIV wieku wzmianek o istnieniu szkół parafialnych ale współcześni badacze tego przedmiotu zgodnie twierdzą, że istniały w tym czasie prawie przy każdym kościele parafialnym. A jak było w przypadku parafii Trzepowo. Na podstawie wzmianki zamieszczonej w wizytacji z 1776 roku dowiadujemy się, że szkoła w Trzepowie istniała już na przełomie XVI i XVII stulecia. Nauczaniem zajmował się nauczyciel zwany rektor scholae, ktorego uposażenie stanowiły dziesięciny ze wsi Bronowo Sady. W XVIII wieku szkoła musiała przeżywać poważne trudności skoro ta sama wizytacja stwierdza, że "obecnie szkoły nie ma" . Zaniepokojony takim stanem rzeczy ks. Mikołaj Karnicki na początku XIX wieku, przeznaczył ze swoich pomieszczeń jedną izbę na szkołę i zlecił organiście posiadającemu kwalifikacje nauczyciela uczyć miejscowe dzieci . Następnie tenże sam proboszcz rozpoczął starania około wybudowania nowej szkoły. Dla zrealizowania przedsięwzięcia uzyskał ustne zapewnienie od miejscowego leśniczego Wągrowskiego, że z borów brwileńskich przeznaczy odpowiednią ilość drewna wystarczającą dla wybudowania nowej szkoły. Zamiar ten nie został jednak zrealizowany ze względu na trudną sytuację w kraju. Wskutek czego we wspomnianych wyżej warunkach przez całą zimę roku 1816/1817, uczyło się pisania, czytania i podstaw matematyki 8 chłopców i 2 dziewczynki. Wiosną, latem i jesienią nauka nie była kontynuowana ze względu na zajęcia w gospodarstwie do których dzieci były przeznaczane. Jako wynagrodzenie za pracę nauczyciel otrzymał ogród k. szkoły oraz skromną pensję po dwa złote polskie od dziecka . Pod koniec XIX wieku szkoła ta upadła. W kilkadziesiąt lat później na początku XX wieku na terenie parafii znajdowała się tylko jedna szkoła w Powsinie a ciężar jej utrzymania ponosili miejscowi gospodarze. Warto jeszcze dodać, że w 1859 roku z polecenia gubernatora płockiego Bońkowskiego na trzywłókowym łanie ziemi zwanej Niegłosami została założona pierwsza w powiecie płockim szkoła rolnicza. Początkowo nauka trwała w niej dwa lata, następnie półtora roku a w 1935 roku decyzją Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych przekształcono szkołę w Niegłosach z półtorarocznej na 11 - miesięczną
      Kościół stanowił centrum życia parafii. W nim bowiem koncentrowało się życie liturgiczne i religijne wiernych. Kanony powszechnego prawa kościelnego i przepiosy diecezjalne dawały tylko ogólne normy do sprawowania służby Bożej. W ramach tych przepisów ogólnych każda parafia miała swój własny porządek służby Bożej, własne ordo devotionis. I tak z zachowanych materiałów wizytacyjnych z początku XIX wieku wiemy, że w parafii Trzepowo codziennie rano o wschodzie słońca dzwoniono na pacierze, natomiast w niedzielę i święta "dzwoni się o godzinie ósmej w większy dzwon na ludzi". Z kolei w dni kiedy przypada święto Matki Bożej o godzinie dziewiątej organista ze zgromadzonymi w kościele śpiewa godzinki do Matki Bożej a po ich zakończeniu litanię do Matki Bożej. Nabożeństwo kończy się pieśnią "Witaj Królowo nieba". W niedzielę zaś i w inne święta organista śpiewa wraz z ludem koronkę do Trójcy św. i litanię a kończy pieśnią "Witaj Królowo nieba". W każdą niedzielę i święta po odczytaniu Ewangelii kapłan wygłasza kazanie stosowne do pojęcia i zrozumienia ludu wiejskiego, mające związek z ich życiem, następnie czyta przypominki za dusze zmarłych, potem aspersja, procesja i msza śpiewana. Po zakończeniu mszy św. organista rozpoczyna śpiew Anioł Pański i innych pieśni kościelnych. Ponadto w święta i przez oktawę Bożego Ciała odprawiane są jeszcze uroczyste nieszpory. Natomiast w dni powszednie i niedziele zwykłe wieczorem dzwoni się tylko na pacierz .
    Na uwagę zasługuje również kult oddawany Chrystusowi obecnemu w Najświętszym sakramencie. I tak wystawienie Naświętszego Sakramentu i procesje praktykowane były w uroczystość poświęcenia kościoła parafialnego, która przypadała w ten sam dzień co uroczystość poświęcenia kościoła katedralnego w Płocku, dalej w uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego, uroczystość Ciała i Krwi Pańskiej oraz całą oktawę, tudzież w święto świętego Aleksego (17 VII). Jak stwierdził wizytator w protokóle z 1776 roku "gdyż się w te czasy ludzie na nabożeństwa zgromadzają i procesja z Naświętszym Sakramentem bywa".
      Jeśli chodzi z kolei o życie moralne parafian to wyraźnie podkreśla się, że z łaski Boga wszechmogącego nie ma w parafii takich, którzy by czynili występki lub trwali w grzechach publicznych. Nie ma również zatwardziałych grzeszników notorycznie obrażających Boga ponadto wierzących w zabobony, uprawiających gusła lub pozostających w gniewie. Wszyscy zatem parafianie przynajmniej minimum wiadomości dotyczących wiary i zbawienia posiadają . Co więcej jak stwierdza wizytacja z 1783 roku na terenie parafii znajduje się jedna kobieta o imieniu Katarzyna, która w razie nagłej potrzeby potrafii ochrzcić dziecko.
      Pewnym przejawem życia religijnego są przypadające odpusty. One zazwyczaj gromadzą parafię zwłaszcza w świątyni. W parafii Trzepowo znany był tylko jeden odpust przypadający w święto patrona parafii i kościoła św. Aleksego czyli 17 VII. Co natomiast się tyczy bractw to wszystkie wizytacje zgodnie podkreślają, że żadnych bractw na terenie parafii nie ma.
      Z tej racji, że nie dysponujemy dokładnymi spisami ludności parafii bo takich przez wiele wieków nie prowadzono trudno jest dokładnie określić liczbę ludności zamieszkującej parafię Trzepowo przez kilka pierwszych wieków jej istnienia. Wprawdzie w XVII - wiecznych wizytacjach występowało pytanie dotyczące liczby parafian ale niestety wiele z tych zapisów nie przetrwało do naszych czasów. Z zachowanych zapisów pochodzących z początku XIX wieku dowiadujemy się, że w parafii Trzepowo mieszkało w sumie 787 mężczyzn i 872 kobiety co daje w sumie 1659 osób. Warto może podkreślić, że wśród ludności parafii nie było protestantów i żydów czyli parafia była wyznaniowo jednolita.
      Wraz z kościołem parafialnym powstał i istniał cmentarz przykościelny, który był jednocześnie miejscem grzebania ciał zmarłych. Na nim odbywały się pochówki, na nim gromadzili się ludzie przychodząc na nabożeństwa, tu też modlili się na grobach swoich bliskich. Warto dodać, że na cmentarzu znajdowała się kostnica tzn. pomieszczenie w którym gromadzono kości wydobyte podczas kopania nowych grobów. Kościół zawsze dbał o poszanowanie miejsca spoczynku ciał zmarłych.
      Pierwsze wyraźne zapisy o cmentarzu trzepowskim pochodzą z wizytacji odbytej w 1783 roku. Zawierają one informacje o tym, że cmentarz znajduje się w średnim stanie utrzymania, furtki wejściowe wymagają koniecznych remontów oraz należy zatroszczyć się o wydobyte już kości tzn. wubudować kostnicę . Więcej informacji o cmentarzu zawiera wizytacja z 1817 roku. Mówi ona, że cmentarz znajduje się dookoła kościoła, ma długości około 40 łokci, natomiast szerokości łokci 70. Jest obwiedziony parakanem, wybudowanym kosztem rządcy kościoła czyli księdza ignacego Koskowskiego. Niezbędnych napraw wumaga krzyż znajdujący się cmentarzu oraz pomieszczenie na kostnicę. Warto również dodać, że wizytacja podkreśla, że dzieci nieochrzone, które umarły są grzebane koło figury św. Antoniego znajdującej się już poza cmentarzem w polu .
      Dziś, kiedy parafia Trzepowo obchodzi swój jubileusz 400 - lecia konsekracji swojej świątyni, warto uświadomić sobie ten ogromny dorobek duchowy i materialny jaki powstał dzięki tej wspólnocie. Warto przywołać na pamięć tych wszystkich znanych i nieznanych, którzy przez tyle wieków nieustannie przekazywali depozyt wiary nowym pokoleniom. Żyjąc i pracując na tych terenach uczestniczyli w tym wszystkim co stanowiło ich kul;turę materialną i duchową. Niech dzisiejsze pokolenie, które odziedziczyło ziemię ojców zachowa także ich wiarę i przywiązanie do religii, niech wniesie w nowe tysiąclecie nowy zapał i gorliwość apostolską.


Referat wygłoszony podczas uroczystości 400-lecia parafii św. Aleksego w Płocku - Trzepowie



Proboszczowie parafii pw. Św. Aleksego w Płocku Trzepowie od początki XX wieku:

- ks. Stanisław Dembiński /1900 - 1902/
- ks. Antoni Kamiński /1902 - 1905/
- ks. Ignacy Charszewski /1905 - 1912/
- ks. Stanisław Figielski /1912 - 1918/
- ks. Kazimierz Targowski /1918 - 1926/
- ks. Józef Dzierżanowski /1926 - 1929/
- ks. Henryk Kamiński /1929 - 1932/
- ks. Adam Szymański /1932 - 1934/
- ks. Stanisław Kownacki /1934 - 1936/
- ks. Czesław Pacuszka /1936 - 1938/
- ks. Kazimierz Starościński /1938 - 1941/
- ks. Jan Radomski /1945 - 1946/
- ks. Wacław Kawecki /1946 - 1962/
- ks Tadeusz Goleniewski /1962 - 1973/
- ks. Tadeusz Durszlewicz /1973 - 1979/
- ks. Ryszard Dybiński /1979 - 1982/
- ks. Andrzej Skorłutowski /1982 - 1987/
- ks. Wincenty Szmyt /1987 - 1997/
- ks. Zbigniew Kaniecki /1997 - ?/


KS. STANISŁAW DEMBIŃSKI, magister teologii. Syn Wiktora i Marianny z Klockich. Urodził się 13 kwietnia 1870 r. w miejscowości Szczutowo. Seminarium Duchowne ukończył w Płocku. W 1895 r. ukończył Akademię Duchowną w Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1895 r. Był profesorem w Seminarium Duchownym w Płocku. W 1899 r. został prefektem w Płocku i proboszczem parafii Trzepowo. Od 1902 r. był proboszczem parafii Płonne. Zmarł dnia 23 maja 1918 r., w 48. roku życia i 23. roku kapłaństwa. Nekrolog: MPP 13 (1918) nr 5, s. 113.

KS. LUDWIK WILKOŃSKI, prałat Jego Świątobliwości, kanonik penitencjarz Kapituły Katedralnej Płockiej. Syn Franciszka i Marianny z Jabłońskich. Urodził się 14 sierpnia 1866 r. w miejscowości Psurz, w parafii Łąkoszyn k. Kutna. Święcenia kapłańskie przyjął 5 lipca 1891 r. w katedrze płockiej. Był wikariuszem parafii Wyszogród, przy katedrze płockiej, kapelanem Szpitala Świętej Trójcy w Płocku, proboszczem w parafiach Trzepowo i Strzygi, ojcem duchownym w Seminarium Duchownym w Płocku, dziekanem dekanatu płockiego. W 1908 r. został mianowany kapelanem Biskupa Ordynariusza. 28 lutego 1940 r. wraz z abp. Antonim Julianem Nowowiejskim został wywieziony do Słupna i internowany. Zmarł dnia 2 czerwca 1940 r. w 74. roku życia i 49. roku kapłaństwa, podczas internowania w Słupnie Pochowany został w Płocku. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 38 (1949) nr 5-6, s. 203-206.

KS. ANTONI KAMIŃSKI, kanonik honorowy Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, proboszcz parafii Trzepowo. Syn Ludwika i Julianny z Burlińskich. Urodził się 6 listopada 1832 r. Święcenia kapłańskie przyjął w 1855 r. Był m.in. wikariuszem w parafiach: Wrona, Zakroczym i Ciechanów, proboszczem w parafiach: Grzebsk, Nowe Miasto, Baranowo, Sońsk i Trzepowo. Zmarł dnia 19 lipca 1905 r., w 73. roku życia i 50. roku kapłaństwa Pochowany został przy kościele w Trzepowie.

KS. IGNACY CHARSZEWSKI, kanonik honorowy Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, proboszcz parafii Dobrzyń n. Drwęcą. Urodził się 22 czerwca 1869 r. w miejscowości Lenie, w parafii Dobrzyń n. Wisłą. W 1887 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Płocku. Studiował w Akademii Duchownej w Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął 8 kwietnia 1894 r. w Płocku z rąk bp. Michała Nowodworskiego. Był wikariuszem w parafiach: Wyszogród, Pułtusk i przy katedrze płockiej. Za zgodą władzy diecezjalnej pełnił też funkcję wikariusza przy kościele NMP na Starym Mieście w Warszawie. Po powrocie do diecezji pracował jako rektor kościoła w Żurominie, a później proboszcz w parafiach Trzepowo i Szpetal Górny. 28 października 1925 r. na mocy bulli "Vixdum Poloniae unitas" został kapłanem diecezji włocławskiej. W 1932 r. powrócił do diecezji płockiej i objął urząd proboszcza parafii Dobrzyń n. Drwęcą. Pisał w licznych czasopismach religijnych i świeckich, m. in w "Przeglądzie Katolickim", "Kwartalniku Teologicznym", "Słowie", "Ateneum Kapłańskim", "Haśle Katolickim", "Mazurze", "Miesięczniku Pasterskim Płockim". Opracował wiele haseł do "Encyklopedii Kościelnej". Pisał pod różnymi pseudonimami: "Bolko", "Cholewista", "Charix", "Don Inigo", "Dzięcioł Prowincjonalny", "Grimel", "Ignotus", "Ksiądz D. ].", "ks. Kolski", "Lipnowianka", "Lojola", "Nietoperz", "Paulin z Woli Czermińskiej", "Philanthropos", "Stary Gawędziarz", "Ten Stary", "Trzepowiak", "Tryglodyta", "Żegota", "Żurominiak". Aresztowany 5 listopada 1939 r. przetrzymywany był w Dębowej Łące i Chełmnie. Od 10 kwietnia 1940 r. więziony w obozach koncentracyjnych w Stutthofie i Sachsenhausen. Zamordowany został w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen dnia 14 kwietnia 1940., w 71. roku życia i 46. roku kapłaństwa. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 40 (1951) nr 9-12, s. 143-150.

KS. STANISŁAW ALEKSANDER FIGIELSKI, doktor teologii, protonotariusz apostolski, infułat prepozyt Kapituły Katedralnej Płockiej, były administrator apostolski diecezji płockiej, proboszcz parafii Św. Bartłomieja w Płocku. Syn Damiana Dominika i Józefy z Kamińskich. Urodził się 26 listopada 1875 r. w osadzie Soczewka Moździerz, w parafii Radziwie. Święcenia kapłańskie przyjął 27 listopada 1898 r. we Włocławku z rąk bp. pomocniczego Henryka Piotra Dołęgi Kossowskiego. Był wikariuszem parafii Rypin, rektorem kościoła pobernardyńskiego w Przasnyszu, proboszczem parafii Radzymin, prokuratorem w Seminarium Duchownym Płockim, redaktorem tygodnika "Mazur", proboszczem parafii Trzepowo, prefektem gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Płocku, referentem ds. szkolnych w Kurii Diecezjalnej Płockiej, Oficjałem Sądu Biskupiego Płockiego, proboszczem w parafiach Pułtusk i Św. Bartłomieja w Płocku, wikariuszem generalnym, administratorem apostolskim diecezji płockiej. Zmarł dnia 20 sierpnia 1958 r., w 83. roku życia i 60. roku kapłaństwa. Pochowany został w Płocku. Sygnatura akt 126. Opis Jubileuszu 50-lecia Kapłaństwa, MPP 37 (1948) nr 12, s. 533-540; Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 43 (1958) nr 9, s. 180-188

KS. KAZIMIERZ TARGOWSKI, prałat Jego Świątobliwości, infułat archidiakon Kapituły Katedralnej Płockiej, Oficjał Sądu Biskupiego Płockiego. Syn Juliana. Urodził się 3 sierpnia 1879 r. Święcenia kapłańskie przyjął w 1903 r. Był kanclerzem Kurii Diecezjalnej Płockiej, proboszczem parafii Trzepowo, Oficjałem Sądu Biskupiego Płockiego. Zmarł dnia 4 grudnia 1957 r., w 78. roku życia i 54. roku kapłaństwa. Pochowany został w Płocku. Sygnatura akt 122. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 42 (1957) nr 12, s. 384.

KS. JÓZEF FLORIAN DZIERŻANOWSKI, doktor teologii, proboszcz parani Rościszewo. Syn Floriana i Marianny z Pawłowskich. Urodził się 16 września 1900 r. w Płocku. Święcenia kapłańskie przyjął 19 kwietnia 1924 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był wikariuszem parafii Goworowo, pomocnikiem dyrektora Biblioteki w Seminarium Duchownym w Płocku, administratorem parafii Trzepowo. Studiował na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Po powrocie ze studiów pełnił funkcje profesora w Liceum Diecezjalnym, kapelana Szpitala Świętej Trójcy w Płocku, proboszcza parafii Rościszewo. Aresztowany w styczniu 1943 r., był więziony najpierw w Płocku, a od 15 maja 1943 r. w obozie koncentracyjnym w Dachau, numer obozowy 48215. Zamordowany został w obozie koncentracyjnym w Dachau dnia 10 lipca 1943 r., w 43. roku życia i 19. roku kapłaństwa. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 39 (1950) nr 1-4, s. 50-53.

KS. HENRYK KAMIŃSKI, kanonik gremialny Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, kapelan Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Białej k. Płocka. Urodził się 18 stycznia 1886 r. Święcenia kapłańskie przyjął 23 czerwca 1912 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był prokuratorem w Seminarium Duchownym w Płocku. Zmarł dnia 3 listopada 1946 r., w 60. roku życia i 34. roku kapłaństwa. Pochowany został w Białej k. Płocka. Sygnatura akt 55. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 35 (1946) nr 5-6, s. 87-88.

KS. ADAM SZYMAŃSKI, emerytowany proboszcz parafii Unierzyż, rezydent w Domu Pomocy Społecznej w Brańszczyku. Syn Tomasza i Apolonii z Głogoczewskich. Urodził się 25 kwietnia 1899 r. w Rypinie. Święcenia kapłańskie przyjął 6 czerwca 1926 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był wikariuszem w parafiach: Baranowo, Gąsewo, Płońsk i Bieżuń, proboszczem w parafiach: Trzepowo, Pawłowo, Janowo, Koziczynek, Rogotwórsk i Unierzyż. Zmarł dnia 30 marca 1971 r.,., w 72. roku życia i 45. roku Kapłaństwa. Pochowany został w Brańszczyku. Sygnatura akt 189. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 56 (1971) nr 7-9, s. 214-215.

KS. SEWERYN KOWNACKI, emerytowany proboszcz parani Bogurzyn rezydent w klasztorze Ojców Franciszkanów w Miedniewicach, w archidiecezji warszawskiej. Urodził się 23 października 1895 r. w miejscowości Chmielewo, w parafii Grzebsk. Święcenia kapłańskie przyjął 26 maja 1921 r w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był wikariuszem w parafiach: Małkinia, Zuzela, Mława i Zegrze kapelanem Sióstr Misjonarek w Ratowie, proboszczem w parafiach: Pawłowo, Trzepowo, Żurominek Kapitulny i Bogurzyn. Zmarł dnia 16 lutego 1970 r., w 75. roku życia i 49. roku kapłaństwa. Pochowany został w Miedniewicach. Sygnatura akt 185. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek MPP 55 (1970) nr 10-12, s. 281-282.

KS. CZESŁAW PACUSZKA, doktor teologii, kanonik honorowy Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, rektor kościoła Św. Jana Chrzciciela w Płocku, notariusz Sądu Biskupiego Płockiego. Syn Jana i Antoniny z Dudźców. Urodził się 8 września 1903 r. w miejscowości Jawory, w parani Goworowo. Święcenia kapłańskie przyjął 25 sierpnia 1929 r. w kaplicy Biskupa Płockiego z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Studiował na Wydziale Teologicznym Instytutu Katolickiego w Paryżu i na Sorbonie. Był proboszczem parafii Trzepowo oraz prefektem Szkół Rolniczych w Niegłosach i Trzepowie. W 1938 r. został ojcem duchownym i profesorem w Wyższym Seminarium Duchownym w Płocku. W czasie wojny duszpasterzował jako wikariusz parani Karczówka, w diecezji kieleckiej, pracował na kapelanii Sióstr Pasjonistek w Warszawie. Po wojnie pełnił funkcję profesora Wyższego Seminarium Duchownego, rektora kościoła Św. Jana Chrzciciela w Płocku i notariusza Sądu Biskupiego Płockiego. Zmarł dnia 9 lutego 1961 r., w 58. roku życia i 32. roku kapłaństwa., Pochowany został w Płocku. Sygnatura akt 145. Nekrolog: Ks. Wacław Jezusek, MPP 48 (1963) nr 5, s. 99-102.

KS. KAZIMIERZ ANDRZEJ STAROŚCIŃSKI, magister muzykologii gregoriańskiej, kanonik gremialny Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, profesor w Wyższym Seminarium Duchownym w Płocku, proboszcz parafii Ciachcin. Syn Stanisława i Marianny z Krzemińskich. Urodził się 30 listopada 1899 r. w miejscowości Goworowo. Święcenia kapłańskie przyjął 30 sierpnia 1925 r. w kościele parafialnym w Popowie z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Studiował w Papieskiej Szkole Muzycznej w Rzymie. Był profesorem w Niższym i Wyższym Seminarium Duchownym w Płocku, w Szkole Organistowskiej w Płocku, a także referentem ds. organistowskich w Kurii Diecezjalnej Płockiej, wikariuszem w katedrze płockiej, w parafii Sw. Bartłomieja w Płocku, proboszczem w parafiach: Trzepowo, Zagroba, Biała i Ciachcin. Skomponował m.in. "Pasję", wykonywaną do dziś w katedrze, a także "Hejnał Płocki". Zmarł dnia 14 grudnia 1959 r., w 60. roku życia i 34. roku kapłaństwa, w Szpitalu Miejskim Świętej Trójcy w Płocku. Pochowany został w Płocku. Sygnatura akt 138. Nekrolog: Alumni, MPP 45 (1960) nr 1-3, s. 110-116; Ks. Michał Marian Grzybowski, Studia Płockie, t. XII/1984, s. 227-233.

KS. EDMUND SZEWCZAK, magister teologii, kanonik honorowy Kapituły Katedralnej Płockiej, były wicerektor Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, proboszcz parafii Św. Stanisława BM w Mławie, dziekan dekanatu mławskiego. Syn Józefa i Feliksy z Wesołowskich. Urodził się 29 października 1911 r. w miejscowości Bądkowo, w parafii Łopacin. Święcenia kapłańskie przyjął 6 czerwca 1936 r. w bazylice Św. Jana na Lateranie w Rzymie z rąk kardynała Morchetti-Selvagiani. Studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregorianum w Rzymie oraz w Watykańskiej Szkole Archiwistyki i Bibliotekarstwa. Był wikariuszem w parafiach Płoniawy i Pomiechowo. Pełnił funkcję kapelana wojskowego. Po zakończeniu działań wojennych pracował jako administrator w parafiach Ciachcin i Trzepowo, wicerektor w Wyższym Seminarium Duchownym, profesor Niższego i Wyższego Seminarium Duchownego, proboszcz w parafiach: Bodzanów, Przasnysz i Mława. Zmarł dnia 28 października 1973 r., w 62. roku życia i 37. roku kapłaństwa, w szpitalu miejskim w Mławie. Pochowany został w Mławie. Sygnatura akt 206. Nekrolog: Ks. Seweryn Wyczałkowski, MPP 59 (1974) nr 3, s. 118-122.

KS. JAN RADOMSKI, magister filologii, kanonik honorowy Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, były profesor Seminarium Duchownego w Płocku, emerytowany proboszcz parani Cieksyn, rezydent w Cieksynie. Syn Juliana i Scholastyki Apolonii z Doleckich. Urodził się 4 lipca 1903 r. w Przasnyszu. Święcenia kapłańskie przyjął 21 grudnia 1929 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był prefektem w Płońsku. Studiował na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po studiach został profesorem w Liceum im. Św. Stanisława Kostki, proboszczem parafii Brwilno. W czasie wojny pracował jako administrator w parafiach Skołatowo i Święte Miejsce. Po wojnie mianowany został proboszczem parafii Trzepowo, profesorem Niższego i Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, proboszczem w parafiach Gołymin i Cieksyn. Zmarł dnia 29 września 1977 r., w 74. roku życia i 48. roku kapłaństwa, w szpitalu w Warszawie. Pochowany został w Przasnyszu. Sygnatura akt 240. Nekrolog: Ks. Ireneusz Wrzesiński, w: Mistrzowie i nauczyciele, Ksiądz Profesor Jan Radomski 1903-1977, Płock 2001, s. 413-421l

KS. WACŁAW KAWECKI, magister filologii, kanonik tytularny, kapelan Sióstr Zmartwychwstanek w Mocarzewie. Syn Jana i Władysławy z Wiercińskich. Urodził się 8 sierpnia 1911 r. w Płocku. Studiował na Wydziale Humanistycznym sekcji romanistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Święcenia kapłańskie przyjął 18 czerwca 1939 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Leona Wetmańskiego. Był wikariuszem parafii Ligowo, administratorem parafii Trzepowo, profesorem w Niższym Seminarium Duchownym w Płocku, notariuszem w Kurii Diecezjalnej Płockiej, notariuszem w Sądzie Biskupim Płockim. Od 1965 r. pełnił obowiązki kapelana Sióstr Zmartwychwstanek w Mocarzewie. Zmarł dnia 3 lipca 1989 r., w 78. roku życia i 50. roku kapłaństwa. Pochowany został w Płocku. Sygnatura akt 339. Nekrolog: Ks. Saturnin Wierzbicki, MPP 74 (1989) nr 12, s. 469; Ks. Michał Marian Grzybowski, MPP 75 (1990) nr 9, s. 349-350.

KS. TADEUSZ TEOFIL GOLENIEWSKI, magister prawa kanonicznego, kapelan Jego Świątobliwości, proboszcz parafii Św. Michała Archanioła w Płońsku. Syn Jana i Stefanii z Lewandowskich. Urodził się 10 czerwca 1930 r. w miejscowości Niździn, w parafii Orszymowo. Święcenia kapłańskie przyjął 11 lutego 1956 r. w bazylice katedralnej płockiej z rąk bp. Tadeusza Pawła Zakrzewskiego. Był wikariuszem w parafiach: Węgra, Pawłowo i Św. Bartłomieja w Płocku, referentem duszpasterstwa głuchoniemych i niewidomych, referentem ds. organistowskich Kurii Diecezjalnej Płockiej, proboszczem w parafiach: Trzepowo, Krasnosielc i Św. Michała Archanioła w Płońsku, kapelanem Aresztu Śledczego w Płońsku, dziekanem dekanatu płońskiego. Zmarł dnia 30 sierpnia 2002 r., w 72. roku życia i 46. roku kapłaństwa, w Szpitalu na Winiarach w Płocku. Pochowany został w Płońsku. Sygnatura akt 433. Nekrolog: Ks. Michał Marian Grzybowski, MPP 89 (2004) nr 4, s. 223-225.



STRONA GŁÓWNA


Strona utworzona dnia 23-07-2001
przy pomocy programu Pajączek 2.1